Uzun yol öncesi araç kontrolü: yola çıkmadan önce 12 madde
Uzun yol öncesi kontrol, mevsimden bağımsız olarak her yolculuktan önce yapılabilecek kısa bir listedir. Hangi gerecin araçta bulunmasının zorunlu olduğunu ve hangi kontrol için servise uğramanız gerektiğini 12 maddede anlatıyoruz.
Bagajdaki kriko, çekme halatı ve el feneri için birçok sürücü “olsa iyi olur” der. Oysa bunlar keyfe bağlı ekipman değil; mevzuat onları otomobilde bulunması zorunlu gereçler arasında sayar. Uzun yol hazırlığında en sık atlanan şey de budur: lastiğe bakılır, yağa bakılır, ama bagajın altındaki takımın yerinde olup olmadığına kimse bakmaz.
Aşağıdaki 12 maddenin çoğunu kendiniz yapabilirsiniz; birkaçı için servise uğramanız gerekebilir. Kontrolü yola çıkmadan birkaç gün önce yapın ki bir eksik çıkarsa tamamlayacak vaktiniz olsun. Mevsime özel ek maddeler araca yaz hazırlığı ve araca kış hazırlığı yazılarında.
Liste bir bakışta
| # | Kontrol | Kendiniz | Servis gerekebilir |
|---|---|---|---|
| 1 | Lastik basıncı ve stepne | Evet | Gerekmez |
| 2 | Lastik dişi ve yanakları | Göz kontrolü | Hasar varsa |
| 3 | Frenler | Belirtileri izleyin | Evet |
| 4 | Motor yağı | Seviye kontrolü | Değişim zamanıysa |
| 5 | Soğutma suyu, fren hidroliği, cam suyu | Seviye kontrolü | Eksiliyorsa |
| 6 | Akü | Göz kontrolü | Test için |
| 7 | Farlar, stop ve sinyaller | Evet | Arıza varsa |
| 8 | Silecekler | Evet | Gerekmez |
| 9 | Zorunlu gereçler | Evet | Gerekmez |
| 10 | Ek ekipman | Evet | Gerekmez |
| 11 | Belgeler | Evet | Gerekmez |
| 12 | Yük, bagaj ve kabin düzeni | Evet | Gerekmez |
1. Lastik basıncı ve stepne
Basıncı lastikler soğukken ölçün, yani araç bir süre beklemişken. Doğru değer kapı direğindeki etikette, yakıt kapağının içinde ya da kılavuzda yazar; araç yüklü olacaksa yüklü değere bakın. Stepneyi de ölçün. Ayrıntılar lastik basıncı kaç olmalı yazısında.
2. Lastik dişi ve yanakları
Diş derinliğini lastikteki aşınma göstergesine bakarak kontrol edin. Yanakta kabarma, derin kesik ya da çatlak varsa o lastikle uzun yola çıkmayın. Lastiğin tek tarafı aşınmışsa rot balans ayarı bozulmuş olabilir.
3. Frenler
Gıcırtı, sürtme sesi, pedalda titreme, aracın bir yana çekmesi ya da pedalın normalden derine inmesi servis işidir. Uzun yokuş inişlerinde frenler çok çalışır. Şüpheli bir belirtiyle yola çıkmayın.
4. Motor yağı
Araç düz zemindeyken ve motor bir süre beklemişken çubuğa bakın. Seviye düşükse kılavuzdaki özellikte yağla tamamlayın. Değişim zamanı yaklaştıysa yolculuktan önce yaptırın.
5. Soğutma suyu, fren hidroliği ve cam suyu
Hazneleri motor soğukken kontrol edin. Sıcak motorda radyatör ya da genleşme kabı kapağını açmayın; basınçlı sıcak sıvı yakar. Soğutma suyunda doğru antifriz karışımı olmalı, bunu antifriz nedir yazısında anlattık. Fren hidroliği azalıyorsa sebebini servise sorun. Cam suyunu doldurun; yolda böcek ve toz camı hızla kirletir.
6. Akü
Kutup başlarında beyaz yeşil oksit, gevşek klemens ya da marşta zorlanma varsa aküyü test ettirin. Akünün neden erken bittiğini akü bakımı ve ömrü yazısında bulabilirsiniz.
7. Farlar, stop ve sinyaller
Birinin yardımıyla kısa ve uzun farı, sis lambalarını, stopları, sinyalleri, geri vites ve plaka lambasını tek tek deneyin. Sorun ampulde mi bağlantıda mı, ampul yanmıyor yazısı yol gösterir.
8. Silecekler
Silecek camda iz, çizgi ya da su perdesi bırakıyorsa lastiği değiştirin. Fıskiyelerin cama doğru püskürttüğüne bakın. Otoyolda bastıran ani yağmurda yorgun bir silecek görüşü bir anda kapatır.
9. Zorunlu gereçler
Mevzuata göre zorunlu gereçler: yangın söndürme cihazı, ilk yardım çantası, iki reflektör, kriko, bijon anahtarı, dış lambalar için yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, çekme halatı ve karlı/buzlu günler için bir çift patinaj zinciri.
Hepsinin yerinde ve kullanılır durumda olduğunu görün. Yangın tüpünün göstergesine ve sabitlemesine bakın. Kilitli bijon kullanıyorsanız anahtarı da takımın yanında olsun. Çekme halatını kullanmadan önce aracınızın çeki halkasının nerede durduğunu öğrenin; doğru kullanım çekme halatı nasıl kullanılır yazısında. Listenin ayrıntısı araçta bulunması zorunlu malzemeler, tüp seçimi araç yangın tüpü yazısında.
10. Ek ekipman
Zorunlu olmayan ama uzun yolda insanı kurtaran birkaç şey daha var. Hava kompresörü yolda basıncı düzeltmenizi sağlar; seçim için araç hava kompresörü. Akü takviye kablosu, bir başkasının aracından akım almanızı sağlar; bağlantı sırası önemli, adımlar akü takviye kablosu nasıl bağlanır yazısında. İş eldiveni de gece lastik değiştirirken ellerinizi korur.
İpucu: Kriko, halat, fener ve kompresörü bir bagaj çantasında toplayıp bagajın en kolay ulaşılan yerine koyun. Lastik patladığında valizlerin altındaki krikoya ulaşmak için yol kenarında bütün bagajı boşaltmak zorunda kalmazsınız.
11. Belgeler
Ruhsat, sürücü belgesi ve zorunlu trafik sigortası poliçesi araçta ya da elinizin altında olsun. Muayene ve sigorta sürelerinin yolculuk boyunca geçerli kalacağına bakın. Kiralık ya da şirket aracıyla gidiyorsanız yetki belgesini de alın.
12. Yük, bagaj ve kabin düzeni
Ağır eşyayı bagajın tabanına, arka koltuk sırtına yakın yerleştirin. Kabinde gevşek eşya bırakmayın; ani frende uçan bir şişe yaralayabilir. Organizer ve bagaj ağı bu işi çözer, fikirler bagaj düzeni ve organizer yazısında. Arka camı tamamen kapatacak kadar yük yığmayın. Tavanda yük taşıyacaksanız aracın ve port bagajın sınırını aşmayın, ayrıntılar port bagaj ve tavan çıtası yazısında. Navigasyon için telefonu görüşü ve hava yastığı bölgesini kapatmayan bir tutucuya yerleştirin; kurallar telefon tutucu yasak mı yazısında.
Listenin son maddesi sizsiniz
Araç ne kadar hazır olursa olsun, yorgun sürücü yoldaki en büyük risktir. Yola dinlenmiş çıkın, mola verin, mümkünse direksiyonu paylaşın. Bel ve boyun desteği uzun yolda konforu artırır; boyun yastığı ve bel minderi yazısında doğru kullanımı anlattık.
İpucu: Güzergâhınızdaki dinlenme tesislerini kabaca önceden belirleyin. Nerede duracağınızı bilmek, “bir sonrakinde dururum” diye diye yorgun sürmenin önüne geçer.
Yasal not: Araçta taşınması gereken gereçler, muayene ve zorunlu sigorta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ona bağlı yönetmeliklerle düzenlenir. Liste bu yazı yayımlandığında yürürlükte olan metne göre hazırlandı; yola çıkmadan önce son hâline bakmakta yarar var.
Bagaj için akılda kalması gereken ayrım şu: yangın tüpü, ilk yardım çantası, reflektör, kriko, bijon anahtarı, çekme halatı, el feneri ve kışın patinaj zinciri yasal gerekliliktir; kompresör ve takviye kablosu ise yolda zaman kazandırır. Bu gereçlerin hepsi, Oto Nokta’nın yol yardım grubunda mağaza, servis ve akaryakıt istasyonu bayilerine toptan verdiği ürünler arasında. İyi yolculuklar.
Sık sorulan sorular
Uzun yoldan ne kadar önce araç kontrolü yapılmalı?
Yola çıkmadan birkaç gün önce yapın. Bir sorun çıkarsa servise gitmek, parça beklemek ya da eksik gereci tamamlamak için vaktiniz olur. Lastik basıncını ise çıkış sabahı, lastikler soğukken bir kez daha ölçün.
Lastik basıncı yüklü araçta değişir mi?
Evet. Birçok üretici tam yüklü kullanım için ayrı bir basınç değeri verir. Bu değer sürücü kapısı direğindeki etikette, yakıt kapağının içinde ya da kullanım kılavuzunda yazar.
Yol yardım setinde neler olmalı?
Çekme halatı, el feneri, kriko ve bijon anahtarı mevzuata göre araçta bulunması zorunlu gereçler arasındadır; kompresör, akü takviye kablosu ve iş eldiveni ise pratik ek ekipmandır.
Stepneyi de kontrol etmek gerekir mi?
Gerekir. Uzun süre kullanılmayan stepnenin havası zamanla iner. Yola çıkmadan stepnenin basıncını da ölçün, kriko ile bijon anahtarının yerinde ve çalışır olduğunu görün.
Tavan bagajına ne kadar yük konabilir?
Sınırı aracın tavan yük değeri ile tavan çıtası ve port bagajın taşıma kapasitesi belirler; hangisi düşükse o geçerlidir. Değerler kullanım kılavuzunda ve ürünün etiketinde yazar.




