Çekme halatı nasıl kullanılır? Araç çekerken güvenli adımlar

Motoru çalışmayan aracı en yakın servise götürmek için halat iyi bir çözüm, ama iki sürücünün birbirini göremeden aynı anda doğru hareket etmesini ister. Ani kalkışta kopan halat, öndekine çarpan çekilen araç ya da virajda gevşeyip tekerleğe dolanan halat, bu işin bilinen kazalarıdır. Aşağıdaki sırayla ilerlerseniz çoğunun önüne geçersiniz.

Halatla çekmek ne zaman doğru?

Halat, freni ve direksiyonu çalışan bir aracı en yakın servise kadar, en fazla 20 km/s hızla taşımak içindir. Mevzuat halatla çekmeye yalnızca en yakın bakım ve onarım yerine kadar izin verir; şehirler arası taşıma için değil.

Şu durumlarda halata hiç girişmeyin, çekici çağırın:

• Çekilen aracın freni ya da direksiyonu çalışmıyor, direksiyon kilidi açılmıyor.
• Tekerlek, aks ya da süspansiyon hasarlı.
• Kılavuz tekerlekleri yerde çekmeye izin vermiyor. Otomatik şanzımanlı ve dört çeker araçlarda bu sık görülür.
• Yol otoyol, trafik yoğun ya da yol buzlu ve eğimli.
• Çekilen aracı kullanacak ehliyetli ve sakin bir sürücü yok.

Hangi bağlantı, hangi halat?

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.133, arızalı aracın başka bir araçla çekilmesinde bağlantının yerinden çıkmayacak ve kopmayacak şekilde çelik çubuk, çelik halat veya zincirle yapılmasını öngörür. Rafta göreceğiniz seçenekleri bu bilgiyle birlikte okuyun.

Hangisini alırsanız alın üç şeye bakın. Taşıma kapasitesi, çekilecek aracın ağırlığının belirgin şekilde üstünde olmalı; saplanan aracı çıkarmak düz yolda çekmekten çok daha fazla kuvvet ister. Kancalarda emniyet mandalı olmalı ki yol sarsıntısında bağlantı çıkmasın. Uzunluğa gelince: çok kısa halatta çekilen aracın duracak payı kalmaz, çok uzunu virajda savrulur ve gevşeyip yere değer. Mevzuata göre iki araç arasındaki açıklık 5 metreyi geçmemelidir.

İpucu: Etiketinde taşıma kapasitesi yazmayan halatı almayın. Bagajda yıllardır duran bir halatı kullanmadan önce de açıp boydan boya bakın; kopuk lif, kesik ya da paslı kanca görürseniz o halatla yola çıkmayın.

Halat yalnız çeki gözüne bağlanır

Vidalı çekme halkası çoğu araçta bagajdaki stepne ya da alet setinin yanında durur. Ön veya arka tampondaki küçük kapağı açın, halkayı yuvasına sonuna kadar ve doğru yönde vidalayın. Bazı araçlarda diş yönü alışılmışın tersidir, kılavuza bakın.

Tampon ya da tampon demiri, aks, salıncak, rot, motor alt koruması, egzoz ve kılavuzda çekme noktası diye geçmeyen çeki topu bu iş için yapılmamıştır. Halatı oralara bağlamak hem parçayı söker hem halatı kopma noktasına getirir.

Adım adım güvenli çekme

1. Güvenli bir yerde hazırlanın. İki aracın dörtlülerini yakın, trafik üçgenini koyun, yansıtıcı yelek giyin.
2. Araçları boşaltın. Mevzuata göre her iki araç da boş olmalı; sürücüler ve gerekiyorsa birer yardımcı dışında araçlarda yolcu bulunmamalıdır.
3. Halkaları takıp halatı bağlayın. Kanca mandallarının kapandığından emin olun, halat bükülmüş olmasın.
4. İşareti asın. Araçlar arasındaki açıklık 2,5 metreden fazlaysa halatın ortasına gündüz kırmızı yansıtıcı veya 20x20 cm kırmızı bez, gece kırmızı ışık veya kırmızı yansıtıcı asın. Çekilen aracın lambaları çalışmıyorsa aynı işareti aracın arkasına da koyun.
5. Çekilen aracın kontağını açın. Direksiyon kilidi açılır; sinyal, stop ve dörtlüler çalışır. Motor çalışmıyorsa fren ve direksiyon destekleri devre dışıdır, pedal ve direksiyon ağırlaşır.
6. Vitesi boşa alın, el frenini indirin. Otomatik şanzımanda vites konumu için kılavuza uyun.
7. İşaretlerde anlaşın. “Dur”, “yavaşla” ve “sorun var” için korna, selektör ya da fren lambasıyla ne yapılacağını önceden konuşun. Telefonla konuşacaksanız yalnız eller serbest sistemle.
8. Yavaş kalkın. Çeken araç halat gerilene kadar çok yavaş ilerler, sonra yumuşakça hızlanır. Ani gaz halatı koparabilir.
9. Saatte 20 kilometreyi aşmayın. Halatı gergin tutun; çekilen aracın sürücüsü halat gevşemesin diye gerektiğinde hafifçe frene dokunur.
10. Dönüşleri geniş alın, durmayı erken bildirin. Çekilen araç virajda çekenin izinden biraz dışarıdan döner. Çeken araç durmadan çok önce yavaşlar, arkadaki de aynı anda fren yapar.

İpucu: Yola çıkmadan iki sürücü otuz saniyelik bir konuşma yapsın: hangi yoldan gidilecek, nerede durulacak, hangi işaret ne anlama geliyor. Yolda telaşla yapılan hataların çoğu bu konuşmayla baştan çözülür.

Öndeki ve arkadaki sürücü ne yapar?

Çeken sürücü yavaş kalkar, sabit hızda gider, aynadan arkadaki aracı sürekli izler ve ani şerit değiştirmez. Çekilen aracın sürücüsü ise öndekinin fren lambalarına kilitlenir, halatı gergin tutar, frene normalden daha güçlü basmaya hazırdır ve direksiyonu çekenin izine göre çevirir. İşin zor kısmı aslında arkadadır.

Kar ve buzda iki aracın da fren mesafesi uzar, halat gevşeyip gerildikçe araçlar savrulabilir. Kaygan yolda çekmekten kaçının; mecbursanız daha da yavaş gidin, çeken araçta zincir takılı olsun. Zincir için kar zinciri nasıl takılır yazısına bakabilirsiniz. Araç aküden çalışmıyorsa çekmeden önce akü takviye kablosu nasıl bağlanır yazısındaki adımları denemek işi kökten çözebilir.

Yasal not: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.133, araç çekmede bağlantı türünü, araçlar arası açıklığı, hızı ve işaretlemeyi ayrıntılı biçimde düzenler. Otoyolda asgari hız 40 km/s, halatla çekmede azami hız 20 km/s olduğu için otoyolda halatla çekme yapmayın; aracı emniyet şeridine alıp çekici çağırın. Buradaki bilgiler yazının yayımlandığı günkü mevzuata dayanıyor; kurallar değişebileceği için yola çıkmadan güncel metne bakın.

Halatın bakımı

Kullandıktan sonra çamurlu ve ıslak halatı kurutup katlayın; nem ve çamur lifleri yıpratır. Güneş altında uzun süre bırakmayın, sentetik lifler zamanla zayıflar. Keskin kenarlara sürtmeyin, düğüm atarak kısaltmayın. Kopuk lif, kesik ya da ezilme gördüğünüz halatı yenileyin.

Halatı bagajda trafik seti, el feneri ve akü takviye kablosuyla aynı çantada tutarsanız gerektiğinde aramakla vakit kaybetmezsiniz. Araçta bulunması gerekenler için araçta bulunması zorunlu malzemeler yazısına bakın.

Mağazanızın rafında bu grubu birlikte sunmak isterseniz Oto Nokta yol yardım ürünlerini bayilere toptan gönderiyor; başvuru bayilik formu üzerinden. Halat satarken müşteriye kancayı nereye takacağını gösterin, uzun yola çıkacaksa uzun yol öncesi araç kontrolü listesini de verin.

Halat, aracı en yakın servise kadar ve 20 km/s’yi aşmadan taşımaya yarar. Yol uzadıkça, hız arttıkça ya da araçtan şüphe ettikçe telefonu alıp çekiciyi aramak, iki aracı ve iki sürücüyü riske atmaktan iyidir.