Merkezi kilit sistemi nedir, sonradan takılır mı? Kumanda çalışmıyorsa

Merkezi kilit, tek tuşla ya da sürücü kapısının kilidiyle bütün kapıları birlikte kilitleyip açan sistemdir. Fabrikadan gelmeyen araçlara bir kitle sonradan eklenebilir; kumanda çalışmadığında ise suçlu çoğunlukla pil, kumanda kabı, sigorta ya da tek bir kapı motorudur.

Dört parça, tek komut

Kumanda, kilitle ya da aç komutunu radyo sinyaliyle yollar; içinde küçük bir pil vardır. Kontrol modülü bu sinyali alıp kapı motorlarına akım gönderir (fabrika sistemlerinde bu görev aracın elektronik ünitelerine dağılmış olabilir). Kapı motorları, yani aktüatörler, her kapının içinde kilit mekanizmasını çekip iten küçük elektrik motorlarıdır. Hepsini kablo tesisatı birbirine ve aküye bağlar, sigorta da devreyi aşırı akıma karşı korur.

Sürücü kapısında bir “ana” motor bulunur. Bu kapıyı anahtarla ya da içerideki düğmeyle kilitlediğinizde modül öbür kapıları da kilitler.

Sonradan takılır mı?

Takılır. Merkezi kilidi olmayan pek çok araca kontrol modülü, bir ya da iki kumanda, kapı motorları, motoru kilide bağlayan çubuk ve braketler, kablo seti ve sigortadan oluşan bir kit eklenebilir. Kaç motor gerektiği kapı sayısına bağlı: iki kapılı bir araçla bagajı da kilitlenecek beş kapılı bir araç aynı kiti kullanmaz. Kapı içindeki kilit mekanizmasının yapısı da uyumu etkiler.

Kit alırken kumandanın pil tipine ve o pilin kolay bulunup bulunmadığına bakın. Modül nemden uzak, sabit bir yere; motorlar da cama ve cam mekanizmasına sürtmeyecek bir noktaya yerleşmeli.

İşe girişmeden önce şunları bilin:

• Kapı döşemesi sökülecek. Klipsler kırılabilir, yedek bulundurun; tornavida değil plastik söküm aparatı kullanın.
• Kapı içinde airbag sensörü olabilir. Yan airbagli araçlarda kapıda basınç ya da darbe sensörü bulunabilir. Bu sensörlere ve sarı soketlere dokunmayın, bu kablolardan güç almayın.
• Kablo kapıdan gövdeye geçecek. Menteşe tarafındaki körüğün içinden geçirilmeli. Açıkta kalan kablo kapı her açılıp kapandığında bükülür ve bir gün kopar.
• Fabrika kablolarına rastgele ek yapılmaz. Kitin talimatındaki bağlantı noktaları kullanılır, ekler lehim ya da uygun konnektörle yapılıp izole edilir. Doğru ek yöntemi izole bant ve araçta kablo işleri yazısında.

Elektrik güvenliği

Kit montajını oto elektrik servisine yaptırmanızı öneririz; aşağıdaki adımlar servisle konuşurken neye dikkat edileceğini anlamanız içindir.

1. Akünün eksi kutup başı ayrılır ve kablolama ile modül bağlantısı bitene kadar bağlanmaz. Bazı araçlar akü sökülünce radyo şifresi ister, şifreyi önceden bulun.
2. Modülün besleme hattına kitle gelen ya da talimatta yazan değerde sigorta takılır. Daha yüksek değerli sigorta kısa devrede kabloyu korumaz.
3. Kablolar keskin sac kenarlarından korumayla geçirilir, kelepçeyle sabitlenir, hareketli parçalardan uzak tutulur.
4. Modül kapı içine ya da paspas altına değil, torpido arkası gibi kuru bir yere konur.
5. Döşemeler kapanmadan önce akü bağlanır ve sistem birkaç kez denenir.

İpucu: Montajdan sonra kapıların içeriden de rahatça açılıp açılmadığını deneyin. Kilitli araçta iç kolun çalışması acil bir durumda hayati olabilir; arka kapılarda çocuk kilidini ayrıca kullanın.

Yedek sigorta için sigorta, yedek kontrol ünitesi için modül gruplarına bakabilirsiniz.

Kumanda tepki vermiyorsa sırayla bakın

1. Pil. Işık zayıfsa, menzil kısaldıysa ya da tuşa birkaç kez basmak gerekiyorsa pil bitmek üzeredir. Değişimi araç anahtar pili nasıl değiştirilir yazısında anlattık.
2. Yedek kumanda. Yedek çalışıyorsa sorun ilk kumandada; o da çalışmıyorsa araç tarafında.
3. Kumanda kabı ve tuşlar. Çatlak kap ya da basmayan tuş içerideki teması bozar (kumanda kabı değişimi).
4. Araç aküsü. Zayıf akü motorlara kilidi çektiremez, gösterge ışıkları da sönük yanar. Ayrıntısı akü bakımı ve ömrü yazısında.
5. Sigorta. Yeri kullanım kılavuzundaki şemada yazar. Atmışsa aynı değerdekiyle değiştirin; yine atıyorsa kısa devre aranmalı.
6. Tek kapı. Yalnız bir kapı tepki vermiyorsa o kapının motoru ya da gövdeye geçen kablosu arızalıdır.
7. Donma. Kışın donmuş mekanizmayı motor çekemez; çözümü araç kapısı ve kilidi donarsa yazısında.

İpucu: Pil değiştikten sonra kumanda hâlâ tepki vermiyorsa yeniden tanıtma gerekebilir. Bu, bazı araçlarda ve sonradan takılan kitlerde olur; yöntemi kılavuzda yazar, yazmıyorsa servise danışın.

Kendi kendine kilitlenen kapılar

Kilitler kendiliğinden açılıp kapanıyorsa modüle nem girmiş ya da bir kapıdaki düğme kablosu kısa devre yapıyor olabilir. Sistemi sigortasından ayırıp servise götürün, çünkü bu durum aküyü de boşaltır. Motor vınlıyor ama kilit kıpırdamıyorsa bağlantı çubuğu yerinden çıkmış ya da motorun dişlisi aşınmıştır. Sabahları aküyü bitik buluyorsanız hatalı bağlanmış bir kilit ya da alarm sürekli akım çekiyor olabilir; kaçak ölçümünü oto elektrikçiye yaptırın.

Araçta fabrika alarmı varsa sonradan takılacak kilidin onunla çakışmaması gerekir. Fabrika merkezi kilidi olan araçta ise yeni kit takmaya gerek yok: tek bir motor, kap ya da pil için bütün sistemi değiştirmek boşa para harcamaktır.

Kumandayı uzun süre kullanmak istiyorsanız onu sudan, darbeden ve güneşte kalan torpidodan koruyun. Silikon ya da deri bir anahtar kılıfı düşmelerde kabı korur, tuşların aşınmasını da yavaşlatır.

Tezgâha kumanda şikâyetiyle gelinince

Kumandası çalışmıyor diye gelen müşterinin derdi büyük ihtimalle bir pil ya da çatlamış bir kaptır, kit değil. Bunu doğru teşhis etmek hem gereksiz satışı hem iadeyi önler. Kit satarken de montajın elektrik işi olduğunu baştan söylemek gerekir. Ankara’dan bayilere toptan ürün gönderen Oto Nokta’nın oto elektrik grubunda kitlerin, sigortaların ve kumanda kaplarının yan yana durmasının sebebi de bu.