Güneşte kalan araçta neler bozulur? Araç içinde bırakılmaması gerekenler

Öğle arası işten çıktınız, araç iki saattir açık otoparkta güneşin altında. Kapıyı açınca yüzünüze fırından çıkmış gibi bir hava çarpıyor, direksiyonu tutamıyorsunuz, emniyet kemerinin tokası elinizi yakıyor. Torpidonun üstünde unuttuğunuz çakmak ve güneş gözlüğü de aynı sıcağın içinde saatlerdir bekliyor.

Güneşte kalan aracın içi kısa sürede tehlikeli derecede ısınır. Çocuk ve evcil hayvan bir dakikalığına bile araçta bırakılmaz. Çakmak, basınçlı sprey, powerbank, telefon, gözlük ve ilaç da araçtan alınmalı. Güneşlik, gölgede park ve binmeden önce kısa bir havalandırma ise torpidodan koltuklara kadar iç aksamın yıpranmasını azaltır.

Çocuk ve evcil hayvan: tartışmasız kural

Kapalı araç güneş altında sera gibi çalışır. Cam ışığı içeri alır, oluşan ısı dışarı çıkamaz ve içerisi dış havanın çok üstüne çıkar. Bu iş saatler değil, dakikalar alır.

Bebekler, çocuklar ve hayvanlar vücut sıcaklığını yetişkin kadar iyi dengeleyemez; sıcaktan çok daha hızlı ve ağır etkilenirler. O yüzden “bir dakikalık iş” diye kimseyi araçta bırakmayın. Market kuyruğu uzar, telefon çalar, o bir dakika kolayca çeyrek saate döner.

Camı biraz aralık bırakmak işe yaramaz; o küçük boşluk içerinin ısınmasını kayda değer ölçüde engellemez. Gölgeye park etmek de güvence değildir, çünkü güneş hareket eder ve gölge kayar. Klimayı çalışır bırakıp inmek de çözüm sayılmaz: motor durabilir, klima arızalanabilir, araçta yalnız kalan çocuk vitese ya da el frenine dokunabilir.

Peki unutmak mümkün mü? Rutin değiştiğinde, yorgunken ya da çocuk arkada uyurken, evet, düşündüğünüzden kolay. Araçtan inmeden önce arka koltuğa bakmayı alışkanlık hâline getirin. Çantanızı ya da telefonunuzu arka koltuğa koymak bu bakışı kendiliğinden yaptırır.

Araçta yalnız bırakılmış bir çocuk ya da hayvan görürseniz vakit kaybetmeden 112’yi arayın ve konumu bildirin. Çevredekilerden aracın sahibine ulaşmak için yardım isteyin, görevlilerin söylediğini yapın.

Sıcak araca çocukla binerken

Güneşte bekleyen araçta yüzeyler de ısınır. Çocuk koltuğunun metal tokaları, kemer tokası ve koyu renk kılıflar küçük bir çocuğun cildini yakacak kadar ısınabilir. Çocuğu oturtmadan önce aracı havalandırın, tokalara ve koltuğa elinizle dokunup bakın. Park ederken çocuk koltuğunun üstüne açık renkli bir örtü sermek bu yüzeylerin daha az ısınmasına yardım eder. Yolculuğa başlarken de çocuğu içeri almadan önce birkaç dakika kapılar açık, klima çalışır hâlde bekleyin; bir iki dakikalık bu gecikme çocuğun ısınmış bir kabinde terlemesinden iyidir.

Evcil hayvanla yolculukta da aynı özen gerekir. Kafes ya da taşıma çantası güneş alan cama yakın durmamalı, hayvan yol boyunca suya ulaşabilmeli.

Araçta bırakmamanız gereken eşyalar

Lityum pilli cihazlar için sıcak araç ciddi bir yıpranma kaynağıdır. Şarj cihazının aküyle ilişkisini merak ediyorsanız araç şarj aleti aküyü bitirir mi yazısına göz atın.

İpucu: Araçtan inerken kısa bir “boşaltma” turu yapın: telefon, powerbank, gözlük, ilaç ve çakmak her seferinde sizinle insin. Turun son adımı da hep aynı olsun, arka koltuğa bakmak.

Güneş aracın içinde neyi yıpratır?

Güneş ve sıcak, iç aksamı bir günde değil, yıllar içinde yavaş yavaş yorar.

Torpido ön camdan doğrudan güneş aldığı için araçta en çok ısınan yüzeylerden biridir. Zamanla rengi solar, sertleşir, çatlayabilir; ısınan yüzey ön cama da yansır. Torpido halısı bu yüzeyi örter ve yansımayı azaltır; ayrıntılar torpido halısı nedir yazısında. İç plastiklerin bakımını torpido ve iç plastik bakımı yazısında anlattık.

Direksiyon ve koltuklar doğrudan güneş aldığında dokunulmayacak kadar ısınabilir. Deride kuruma ve çatlama hızlanır; bakım için deri koltuk bakımı yazısına bakın.

Kumaş döşeme ve emniyet kemerleri de güneşten payını alır. Kemerin hep güneş alan kısmı zamanla solar, kumaş koltuklar renk atar. Arka tarafta en çok güneş gören yer, arka camın hemen önündeki raf ile koltuk sırtlarıdır; bir örtü ya da arka cam perdesi orada da işe yarar.

Yapışkanlı ve vantuzlu aksesuarlar sıcakta tutuşunu kaybedebilir. Vantuzlu telefon tutucu camdan düşebilir, torpidoya yapıştırılmış bir aksesuar yerinden kayabilir. Yola çıkmadan tutucunun sağlam durduğunu kontrol edin; tutucu türleri araç telefon tutucu seçimi yazısında.

Akü de yüksek sıcaklıkta daha çabuk yıpranabilir. Belirtilerini akü bakımı ve ömrü yazısında bulabilirsiniz.

Tatile giderken araç günlerce açıkta kalacaksa

Bir iki saatlik park ile iki haftalık park aynı şey değil. Araç uzun süre açık otoparkta kalacaksa içeride yiyecek, içecek, sprey ve pilli cihaz bırakmayın; dönüşte sizi bekleyen şey bozulmuş bir meyve suyunun kokusu ya da şişmiş bir powerbank olabilir. Sıvı oto kokusunu çıkarın ya da sızmayacak biçimde sabitleyin.

Ön cama güneşlik, mümkünse araca branda koyun. Silecekleri kaldırmak lastiklerinin sıcak camda yapışıp şekil almasını önler. Uzun beklemede akü de kendi kendine boşalabilir; dönüşte marş zorlanırsa önce aküye bakın. Lastik basıncını da yola çıkmadan, lastikler soğukken ölçün.

Aracı güneşten korumanın yolları

Ön cam güneşliği torpidonun, direksiyonun ve ön koltukların doğrudan güneş almasını önler. Doğru ölçüyü ve tipi seçmek için ön cam güneşliği nasıl seçilir yazısına bakın.

Arkada çocuk taşıyorsanız yan ve arka camlarda perde güneşin doğrudan vurmasını azaltır. Sürerken hangi camda perde ve güneşlik kullanılabileceğini güneşlik ve cam perdesi yasak mı yazısında anlattık.

Park yerini seçebiliyorsanız gölgeyi ve yönü düşünün; aracın önünü güneşin geleceği yönün tersine çevirin. Günlerce açıkta kalacak bir araç için oto branda hem boyayı hem iç aksamı korur, seçim için oto branda seçimi yazısına bakabilirsiniz.

Binmeden önce kapıları ya da camları kısa bir süre açıp sıcak havayı boşaltın, klimayı ondan sonra çalıştırın. Kapalı araçta klimayı sonuna kadar açıp beklemek, aynı sıcak havayı içeride döndürmekten başka işe yaramaz.

İpucu: Güneşliği takarken direksiyonu ve vites topuzunu da gölgede bırakacak biçimde yerleştirin. Araca bindiğinizde ilk dokunduğunuz yüzeyler bunlar.

Yasal not: Sürüş sırasında camlarda güneşlik, perde ya da film kullanmak trafik mevzuatındaki görüş kurallarına bağlıdır. Bu bilgiyi yazının yayımlandığı günkü kurallara göre verdik; yolda kullanmadan önce son düzenlemeye bakın.

Güneşlik, cam perdesi ve torpido halısı yaz gelince hep birlikte aranan ürünlerdir ve Oto Nokta da bunları aksesuar mağazalarına ve akaryakıt istasyonu marketlerine toptan veriyor. Ama yazın araçta yapılacak en önemli şey bir ürün değil, bir alışkanlık: inmeden önce arkaya bakmak.