Araç tavan lambası LED'e nasıl çevrilir?

Tezgâhta sık duyduğumuz bir istek: müşteri tavan lambasından söktüğü sarı, sönük ampulü getirir ve “Bunun LED’i var mı?” diye sorar. Var. Çoğu araçta iş, lamba camını söküp aynı tip ve ölçüdeki LED ampulü takmaktan ibaret. Sofit ampulde uzunluğa, T10 ampulde kutup yönüne bakmanız yeterli.

Kablo çekmeniz gereken bir LED panel ya da ek lamba söz konusuysa durum değişir. Ona aşağıda geleceğiz.

Önce elinizdeki ampulü tanıyın

Tavan lambalarında üç tip ampulle karşılaşırsınız. En yaygını sofit ampul: silindir bir gövde, iki ucunda metal kapak. Tavan lambası, bagaj ve plaka lambası hep bundan kullanır. İkincisi T10 (W5W olarak da bilinir); küçük, cam tabanlı, geçmeli bir ampul. Okuma lambalarında ve kapı içlerinde sık görülür. Eski tip lambalarda bir de tek uçlu, metal duylu ampul çıkabilir. Büyük lamba yuvalarına ise ampul yerine yapışkanlı, çok ledli düz bir LED panel takılabilir.

Sofit ampulün tek derdi boyu. Tavan lambalarında 31, 36, 39 ve 41 mm ölçüler sık çıkar ve ölçüye iki uçtaki metal kapaklar dahildir. Kısa ampul temas ayaklarına değmez, uzunu yuvaya girmez ya da ayakları zorlar. Ölçü ve hata ikazıyla ilgili ayrıntılar sofit ampul nedir yazısında.

En kesin yol eskisini söküp bakmak. Kullanım kılavuzundaki ampul tablosu da iç aydınlatma tipini yazar. LED gövdesi bazen halojenden kalın olur, lamba camının arkasında yer kalıp kalmadığına bakın. Aracınızda kapı kapanınca lamba yavaşça sönüyorsa bu devre LED’le her zaman iyi anlaşmaz; ürün açıklamasında söndürme devresiyle uyumlu olduğu yazan bir LED seçin.

İpucu: Tavan, okuma ve bagaj lambalarını aynı gün değiştirecekseniz her yuvadan birer ampul söküp tipini ve boyunu bir kâğıda yazın. Aynı araçta farklı lambalarda farklı ölçüler olabiliyor.

Değişim: beş dakikalık iş

Bir plastik söküm aparatı, yeni LED ampul ve temiz bir bez yeter. Lambayı kapalı konuma alın, kapıları kapatın; halojen ampul yeni yandıysa birkaç dakika soğusun.

1. Lamba camının kenarındaki küçük çentiği bulun.
2. Plastik aparatı çentiğe sokup camı yavaşça kaldırın. Zorlarsanız tırnak kırılır.
3. Eski ampulü çıkarın: sofiti bir ucundan, T10’u düz çekerek.
4. LED’i takın. Sofitte temas ayakları metal uçları sıkı kavramalı; gevşekse ayakları çok az içe bükün.
5. Camı kapatmadan lambayı yakın. Yanmazsa ampulü ters çevirin.
6. Kapıyı açıp kapatarak kapı konumunda da yandığını görün, sonra camı tırnaklarına bastırın.

Metal tornavidayla çalışmayın, temas ayaklarını kısa devre edebilirsiniz. Plastik söküm aparatlarını el aletleri ve göçük aparatı grubunda bulabilirsiniz.

Nerede durup servise gitmeli?

Ampul değişimi düşük riskli. Kablo işi öyle değil.

Perde airbagli araçlarda tavanın kenarlarında ve direklerde airbag var. Tavan döşemesini sökmeyin, kenarlardan kablo geçirmeye kalkmayın. Kablo bağlantısı gerektiren işleri, özellikle tavan döşemesi ve direk bölgesinde, oto elektrik servisine yaptırın. Servis de işe akünün eksi kutup başını ayırarak başlar; bazı araçlarda bundan sonra radyo şifresi istenir, şifreniz yanınızda olsun.

İç aydınlatma sigortası atıyorsa bir yerde kısa devre var demektir. Daha büyük sigorta takmak kabloyu ısıtır ve yangın riski doğurur. Doğru değerdeki yedekler sigorta grubunda.

LED’e geçince çıkan küçük dertler

Ampul hiç yanmıyorsa büyük ihtimalle kutup yönü ters. Çevirin; yine olmazsa ölçüye ve temasa bakın.

Kapı kapalıyken hafif bir parıltı kalıyorsa lamba devresi kapalı konumda küçük bir akım bırakıyordur. Halojeni yakmayan bu akım LED’i soluk yakar. Çözümü söndürme devresine uyumlu bir LED.

Titreme ya da göz kırpma çoğunlukla zayıf temastan gelir. Teması düzeltin, geçmiyorsa başka tipte bir LED deneyin. Gösterge panelinde ampul arızası yazıyorsa araç düşük akım çeken LED’i yanmış ampul sanıyordur; bu durumda ampulü eski tipine döndürmek ya da aracınıza uygunluğunu servise sormak en temiz yol.

Peki ışık çok sert ve göz alıyorsa? Çok soğuk beyaz ve güçlü LED gece kabinin içini aydınlatıp dışarıyı görmeyi zorlaştırır. Sıcak beyaz daha rahattır, sürerken de tavan lambasını açık bırakmayın. Ucuz ve havasız tasarımlar camın arkasında ısı biriktirebilir; camı ısınan ampulü değiştirin. Daha genel bir arıza yöntemi için ampul yanmıyor: sebebi nasıl bulunur yazısına bakabilirsiniz.

Okuma, bagaj ve ayak altı lambaları

Tavanı değiştirdiyseniz okuma ve bagaj lambalarını da aynı tona getirmek kabinde bütün bir görüntü verir. Okuma lambaları çoğunlukla T10 ya da kısa sofit kullanır, bagaj lambası da öyle. Torpido ve makyaj aynası yuvaları dar olduğu için LED’in boyuna bakın. Kapı içindeki kırmızı uyarı lambası arkadan gelene kapının açık olduğunu gösterir; onun rengine dokunmayın.

Fabrikada olmayan ayak altı ledi sonradan eklenebilir ama kablo ister, yani servise bırakılacak işlerden. Renkli bir kabin isteyenler için de tavan lambası doğru yer değil; ambiyans aydınlatma sürüşte göz almayacak düşük ışıkla çalışacak şekilde tasarlanır.

Rafta satıyorsanız bu üründe iadeye yol açan iki tanıdık sebep var: yanlış sofit boyu ve ters takılan ampul. Müşteriden eski ampulü ya da ölçüsünü isteyin, kutup yönünü de kasada bir kez hatırlatın. Plaka, bagaj ve okuma ampullerini bir arada sunmak da müşterinin işini kolaylaştırır.