Cam suyu nedir? Kışın donmaması için hazneye ne konur?

“Hazneye biraz motor antifrizi katarım, donmaz” diyen çok sürücü var. Kulağa mantıklı geliyor: antifriz motordaki suyu dondurmuyorsa camdakini de dondurmaz. Ama antifriz cama yağlı bir film bırakır. Silecek her geçişte bu filmi biraz daha yayar, gece karşıdan gelen farlar camda dağılır ve görüş kötüleşir.

Doğrusu daha basit. Cam suyu haznesine kışın, ambalajında hangi sıcaklığa kadar donmadığı açıkça yazan kışlık cam suyu konur. Düz su, antifriz, deterjan ya da evde yapılmış karışım bu işin sıvısı değil.

Cam suyu tam olarak ne yapar?

Ön cam yolda toz, böcek, yol tuzu, çamur ve egzoz kalıntısı toplar. Kuru camda çalışan silecek bu kiri camın üstünde gezdirir; hem camı çizer hem lastiği yorar. Cam suyu fıskiyelerden püskürtülür, kiri yumuşatır, silecek de onu iz bırakmadan alır.

İyi bir ürünün üç işi var: temizlemek, kuruyunca camda leke bırakmamak ve kışın haznede, hortumda ya da camın üstünde donmamak. Yazlık ürünler ilk ikisini iyi yapar, üçüncüsünde zayıftır.

Düz su kışın neden başa bela olur?

Su sıfır derecede donar ve donarken genleşir. Plastik hazne, ince fıskiye hortumları ve pompa bu genleşmeyle çatlayabilir. Donmuş suya karşı çalışmaya zorlanan pompa motoru da yanabilir.

Asıl tehlike ise yolda çıkar. Hazne donmamış olsa bile soğuk cama püskürtülen düz su birkaç saniyede buz tutar ve önünüzü bir anda kapatır.

Kışlık cam suyu donma noktasını düşüren katkılar içerir; hazne sıvı kalır, camda buzlanma riski azalır. Camınız zaten buz tuttuysa araç camındaki buz nasıl çözülür yazısındaki yöntemlere bakın.

Rafta hangi cam suyu var, hangisi ne işe yarar?

Ambalajı elinize aldığınızda önce donma sıcaklığına bakın. “Eksi 20 dereceye kadar” gibi bir ifade arayın; konsantre üründe bu değer seyreltme oranına göre ayrı bir tabloda verilir. Sonra ürünün hazır mı seyreltilecek mi olduğunu, boya, plastik, lastik ve far camına uygunluğunu okuyun. Uyarı işareti, ilk yardım talimatı ve üretici bilgisi taşımayan, kimin yaptığı belli olmayan şişeyi almayın.

Evde karışım hazırlamaya da girişmeyin. Sirkeyle, alkolle ya da deterjanla yapılan tariflerde donma noktası tutturulamaz. Cam lekelenir, contalar yıpranır, üstüne bir de sağlık riski eklenir.

Hazneye ne girmemeli?

• Motor antifrizi: Soğutma sistemi içindir, camda kaygan film bırakır. İki ürünün farkını antifriz nedir yazısında anlattık.
• Bulaşık deterjanı ve şampuan: Köpürür, fıskiyeyi tıkar, camda iz bırakır.
• Sirke ve benzeri ev usulü karışımlar: Conta ve lastik parçalara iyi gelmez, donmayı da önlemez.
• Etiketsiz sıvılar: Başka bir şişeye aktarılmış, ne olduğu belli olmayan hiçbir şeyi hazneye dökmeyin.

Kışlık cam suyunda güvenlik

Kışlık cam sularının büyük kısmı donmayı alkolle önler. Bazı ürünlerde bulunan metanol, az miktarda yutulduğunda bile ciddi zehirlenmeye yol açabilir. Bu yüzden ürün etiketindeki içerik ve tehlike ifadelerini okuyun; metanol içerdiği belirtilen ürünleri çocuklu ortamda kullanmayın. Etilen glikollü motor antifrizi de zehirlidir ve tatlımsı tadı yüzünden çocuklar ile evcil hayvanlar için ayrıca risk taşır.

Şişeyi kendi ambalajında saklayın, asla su ya da meşrubat şişesine aktarmayın. Doldururken eldiven takın, açık havada çalışın, buharını solumayın. Alkollü ürünler yanıcı olabilir; sigara içerken ya da sıcak motor parçalarının üstüne dökülecek şekilde doldurmayın. Garaj zeminine dökülen sıvıyı da hemen silin.

Yine de bir kaza olursa kusturmaya çalışmayın. Kişide herhangi bir belirti varsa önce 112’yi arayın; belirti yoksa da beklemeden 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni (7/24) arayın ve ambalajı yanınızda tutun. Göze kaçtıysa göz kapaklarını açık tutarak bol temiz suyla uzun süre yıkayın, lens varsa çıkarın; yanma geçmiyorsa sağlık kuruluşuna gidin. Cilde değdiyse bol suyla yıkayıp ıslanan giysiyi çıkarın.

Hazneyi doldururken

Motor kapalıyken kaputu açın. Cam suyu haznesinin kapağında cam ve fıskiye sembolü olur. Emin değilseniz kılavuza bakın; soğutma suyu ya da fren hidroliği haznesiyle karıştırmak pahalıya patlar. Huni ve eldivenle dökün, kapağı sıkıca kapatın, taşanı silin. Sonra fıskiyeyi birkaç kez çalıştırın ki hortumdaki eski su yerini yeni sıvıya bıraksın.

Haznede yazdan kalma düz su varsa üstüne biraz kışlık ürün eklemek yetmez. Çok suyun içine az kışlık ürün karışınca etikette yazan koruma sıcaklığı düşer. Hazneyi olabildiğince boşaltıp öyle doldurun.

Kaput açıkken fıskiyelerin suyu camın ortasına attığını, ince hortumlarda çatlak olmadığını ve arka fıskiyenin çalıştığını da kontrol edin. Far yıkamalı araçlarda cam suyu daha çabuk biter; uzun yola yedek bir şişe alın, onu da kabinde değil bagajda, ağzı sıkı kapalı taşıyın.

Fıskiye su atmıyorsa nereye bakmalı?

Pompa sesi geliyor ama su gelmiyorsa hortum ya da fıskiye ucu tıkanmış veya donmuştur. Hiç ses yoksa sigortaya ve pompaya bakılmalı. Silecek iz bırakıyorsa sorun camdaki yağlı filmde ya da yıpranmış lastikte olabilir; silecek ses yapıyor, iz bırakıyor yazısı bu ayrımı anlatıyor. Kabine alkol kokusu geliyorsa düşük kokulu bir ürüne geçin ve fıskiyeyi çalıştırırken havalandırmayı kısa süre iç devreye alın.

Cam suyunu değiştirdiğiniz gün silecek lastiklerine de bir göz atın. Kışın camda iş gören ikili bunlar; biri eksik kalınca öteki de işini yapamaz. Lastik seçimi için silecek seçimi, kışa genel hazırlık için araca kış hazırlığı yazılarına uğrayabilirsiniz.